Wanneer heb jij voor het laatst echt verwondering ervaren? Een gevoel van ontzag, indruk en bewondering. Een moment waarop je ogen zich verwijden, je wenkbrauwen omhoog schieten, je mond openvalt en je huid tintelt van kippenvel. Dat moment waarop je alleen nog maar kunt zeggen: “Wow.”
Wat is verwondering?
Verwondering is een emotie, een universele innerlijke ervaring. We voelen verwondering wanneer iets ons gewone beeld van de wereld overstijgt of uitdaagt. Je voelt je misschien klein, klein in de zin dat je een onderdeel bent van een groter geheel. Klein… en verbonden, met ontzag. Het is doorgaans een positieve ervaring.
Verwondering bestaat uit twee componenten. Een eerste aspect van verwondering is het idee van grootsheid en immensheid. Een tweede aspect is het besef dat je je perspectief moet bijstellen om te kunnen begrijpen wat je meemaakt. Dat je anders moet gaan kijken naar het mogelijke. Dit kan iets heel concreets zijn, zoals een indrukkwekkend uitzicht van een zonsondergang over een uitgestrekte oceaan. Maar het kan ook een idee zijn, of een concept, zoals de oneindigheid van het universum.
Het is te vinden in muziek, uitgestrekte bergketens, ongekende sportieve prestaties, een heldere sterrenhemel, de geboorte van een kind, de open zee, tijdens een groot concert, dieren in het wild of getuige zijn van moed en compassie.
De kracht van verwondering
Zoals veel positieve emoties voelt verwondering goed. Maar verwondering gaat nog verder. Recente wetenschap laat zien dat het ervaren van verwondering ongelooflijk beschermend en gezond is, zowel mentaal als fysiek.
Verwondering maakt ons gelukkiger en tevredener. Korte momenten van verwondering kunnen stress verlagen, piekeren verminderen en gevoelens van angst en somberheid temperen. Het geeft letterlijk een boost aan hoe we ons voelen.
Verwondering heeft een positieve invloed op de fysieke gezondheid. Het is gelinkt aan een sterker immuunsysteem, lagere ontstekingsniveaus in het lichaam, verminderde fysieke klachten en is gezond voor het hart.
Verwondering maakt ons socialer. Het beïnvloedt letterlijk ons brein. We richten ons minder op onszelf. We worden socialer, vriendelijker en empatischer. We zoeken naar verbinding. Het brengt mensen bij elkaar.
Verwondering geeft betekenis. Het verruimt ons perspectief en biedt zingeving.
Mindfulness en opmerkzaamheid
Verwondering is overal, je hoeft het alleen maar op te merken.
Dit is echter niet zo vanzelfsprekend. Ons brein staat bijna altijd op de automatische piloot. We doen continu dingen zonder erbij na te denken. Ons brein bepaalt waar onze aandacht heen gaat. Bovendien is ons brein geneigd om de aandacht te richten op het negatieve, op mogelijke gevaren en problemen die opgelost moeten worden. We werken als het ware tegen de zwaartekracht in.
Des te belangrijker om positieve ervaringen op te merken en te koesteren.
Onlosmakelijk verbonden aan verwondering is opmerkzaamheid. Verwondering vraagt om aanwezigheid. Het is moeilijk om verwondering te ervaren als je het niet kunt opmerken.
Meer verwondering in jouw leven?
Gezien de kracht van verwondering, zou je het niet vaker willen ervaren? Je hoeft geen verre reizen te maken of te wachten op bijzondere momenten om verwondering te ervaren. Je kunt verwondering opzoeken in het dagelijkse leven.
Maak een verwonderlijke wandeling in de natuur. Onderzoek laat zien dat tijd doorbrengen in de natuur goed is voor je mentale en fysieke gezondheid. Het ervaren van verwondering is een van de factoren die de natuur zo krachtig maakt.
Schakel naar een lagere versnelling. Maak bewust ruimte voor verwondering in het dagelijkse leven. Stap uit die automatische piloot en stap in het moment. Wat ervaar je nu? Wat zie, ruik, hoor, proef en voel je nu?
Tik ’em binnen. Op het moment dat je verwondering ervaart, sta er even bij stil en tik ’em binnen. Zeg ‘goed dat ik het zie!’ Je zet jezelf als het ware even stil. Je stapt uit die automatische piloot én je beloont jezelf ervoor dat je het moment hebt opgemerkt.
Begin vandaag met werken aan jouw mentale fitheid
Verwondering is slechts één van de vele krachtige tools die je kunt inzetten om je mentale fitheid te versterken. Net zoals je naar de sportschool gaat voor je fysieke conditie, kun je bewust werken aan je mentale veerkracht, geluk en welzijn.
Vraag een vrijblijvend kennismakingsgesprek aan en ontdek wat mentale fitheid voor jou kan betekenen. Samen kijken we naar jouw situatie en verkennen we concrete stappen richting meer doen wat je belangrijk vindt en veerkracht in je dagelijks leven.
Bronnen:
Monroy, M., Uğurlu, Ö., Zerwas, F. et al. The influences of daily experiences of awe on stress, somatic health, and well-being: a longitudinal study during COVID-19. Sci Rep 13, 9336 (2023).
Monroy M, Keltner D. Awe as a Pathway to Mental and Physical Health. Perspect Psychol Sci. 2023 Mar;18(2):309-320. doi: 10.1177/17456916221094856.
