Je Moet Niks logo
← Alle artikelen

Verwondering: betekenis en waarom het goed is voor je brein

Verwondering: betekenis en waarom het goed is voor je brein

Verwondering is de emotie die je voelt als iets groter is dan je gewone beeld van de wereld: een sterrenhemel, een stuk muziek, de geboorte van een kind. Het woord betekent ontzag, met een vleugje verrassing. Onderzoek laat zien dat korte momenten van verwondering stress verlagen, piekeren verminderen en je socialer maken. En je kunt het leren opmerken.

Wanneer heb jij voor het laatst echt verwondering ervaren? Dat moment waarop je ogen zich verwijden, je mond openvalt en je huid tintelt van kippenvel. Dat moment waarop je alleen nog maar kunt zeggen: “Wow.”

Wat is verwondering?

Verwondering is een emotie, een universele innerlijke ervaring. We voelen verwondering wanneer iets ons gewone beeld van de wereld overstijgt of uitdaagt. Je voelt je misschien klein, klein in de zin dat je een onderdeel bent van een groter geheel. Klein… en verbonden, met ontzag. Het is doorgaans een positieve ervaring.

Verwondering bestaat uit twee componenten. Een eerste aspect van verwondering is het idee van grootsheid en immensheid. Een tweede aspect is het besef dat je je perspectief moet bijstellen om te kunnen begrijpen wat je meemaakt. Dat je anders moet gaan kijken naar het mogelijke. Dit kan iets heel concreets zijn, zoals een indrukkwekkend uitzicht van een zonsondergang over een uitgestrekte oceaan. Maar het kan ook een idee zijn, of een concept, zoals de oneindigheid van het universum.

Het is te vinden in muziek, uitgestrekte bergketens, ongekende sportieve prestaties, een heldere sterrenhemel, de geboorte van een kind, de open zee, tijdens een groot concert, dieren in het wild of getuige zijn van moed en compassie.

Waarom is verwondering goed voor je brein?

Zoals veel positieve emoties voelt verwondering goed. Maar verwondering gaat nog verder. Recente wetenschap laat zien dat het ervaren van verwondering ongelooflijk beschermend en gezond is, zowel mentaal als fysiek.

Verwondering maakt ons gelukkiger en tevredener. Korte momenten van verwondering kunnen stress verlagen, piekeren verminderen en gevoelens van angst en somberheid temperen. Het geeft letterlijk een boost aan hoe we ons voelen.

Verwondering heeft een positieve invloed op de fysieke gezondheid. Het is gelinkt aan een sterker immuunsysteem, lagere ontstekingsniveaus in het lichaam, verminderde fysieke klachten en is gezond voor het hart.

Verwondering maakt ons socialer. Het beïnvloedt letterlijk ons brein. We richten ons minder op onszelf. We worden socialer, vriendelijker en empatischer. We zoeken naar verbinding. Het brengt mensen bij elkaar.

Verwondering geeft betekenis. Het verruimt ons perspectief en biedt zingeving.

Waarom merken we verwondering zo weinig op?

Verwondering is overal, je hoeft het alleen maar op te merken.

Dit is echter niet zo vanzelfsprekend. Ons brein staat bijna altijd op de automatische piloot. We doen continu dingen zonder erbij na te denken. Ons brein bepaalt waar onze aandacht heen gaat. Bovendien is ons brein geneigd om de aandacht te richten op het negatieve, op mogelijke gevaren en problemen die opgelost moeten worden. We werken als het ware tegen de zwaartekracht in.

Des te belangrijker om positieve ervaringen op te merken en te koesteren.

Onlosmakelijk verbonden aan verwondering is opmerkzaamheid. Verwondering vraagt om aanwezigheid. Het is moeilijk om verwondering te ervaren als je het niet kunt opmerken.

Hoe ervaar je meer verwondering? Drie oefeningen

Gezien de kracht van verwondering, zou je het niet vaker willen ervaren? Je hoeft geen verre reizen te maken of te wachten op bijzondere momenten om verwondering te ervaren. Je kunt verwondering opzoeken in het dagelijkse leven.

Maak een verwonderlijke wandeling in de natuur. Onderzoek laat zien dat tijd doorbrengen in de natuur goed is voor je mentale en fysieke gezondheid. Het ervaren van verwondering is een van de factoren die de natuur zo krachtig maakt.

Schakel naar een lagere versnelling. Maak bewust ruimte voor verwondering in het dagelijkse leven. Stap uit die automatische piloot en stap in het moment. Wat ervaar je nu? Wat zie, ruik, hoor, proef en voel je nu?

Tik ’em binnen. Op het moment dat je verwondering ervaart, sta er even bij stil en tik ’em binnen. Zeg ‘goed dat ik het zie!’ Je zet jezelf als het ware even stil. Je stapt uit die automatische piloot én je beloont jezelf ervoor dat je het moment hebt opgemerkt.

Verwondering is een vaardigheid die je kunt trainen

Verwondering opmerken is een van de vaardigheden die je oefent in het Je Moet Niks-traject: aandacht voor wat er nu is, in plaats van leven op de automatische piloot. Net zoals je naar de sportschool gaat voor je conditie, kun je je mentale fitheid trainen. In tien weken, met een trainer bij jou in de buurt.

Benieuwd wat het voor jou kan betekenen? Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Bronnen:

Monroy, M., Uğurlu, Ö., Zerwas, F. et al. The influences of daily experiences of awe on stress, somatic health, and well-being: a longitudinal study during COVID-19. Sci Rep 13, 9336 (2023).

Monroy M, Keltner D. Awe as a Pathway to Mental and Physical Health. Perspect Psychol Sci. 2023 Mar;18(2):309-320. doi: 10.1177/17456916221094856.

Dit artikel is geschreven door Evelien Thieme Groen

Veelgestelde vragen over verwondering

Wat betekent verwondering?

Verwondering betekent ontzag en verrassing tegelijk: je ziet, hoort of begrijpt iets dat groter is dan je verwachtte, en je moet je beeld van de wereld even bijstellen. In het Engels heet het awe.

Wat is het verschil tussen verwondering en bewondering?

Bewondering richt zich op iets of iemand die je knap vindt. Verwondering gaat verder: je voelt je klein in een groter geheel. Je kunt iemand bewonderen zonder verwondering te voelen; andersom gaat verwondering vaak gepaard met bewondering.

Wat is immensheid?

Immensheid is het eerste onderdeel van verwondering: het besef dat iets groots of onmetelijk is, zoals de oceaan of de sterrenhemel. Het tweede onderdeel is dat je je perspectief moet aanpassen om het te begrijpen.

Is verwondering hetzelfde als mindfulness?

Nee, maar ze horen bij elkaar. Mindfulness is de vaardigheid om op te merken wat er nu is. Verwondering is wat je vaak voelt als je dat doet. Zonder aandacht geen verwondering.

Lees ook